Cengiz Aytmatov, Kırgızistan’ın yetiştirdiği önemli isimlerden biridir ve Joseph Stalin döneminin atmosferinde büyümüştür. Kendisi, Sovyetler Birliği’ndeki sistemin zorluklarını ve Kırgız halkının kültürünü eserlerine yansıtarak hem memleketine hizmet etmiş hem de Türk Dünyasının ortak sorunlarını dile getirmiştir. Ayrıca ilgili atmosferin zorluklarını kaleme alarak dünya çapında ünlenmiştir. Zira Sovyetler Birliği tarafından babası Törekul Aytmatov kurşuna dizilen entelektüellerden biri olmuş ve Aytmatov, Sovyetler Birliği’ndeki olumsuzlukları yaşayarak büyümüştür. Bu husus kendisinin sadece kalemini kuvvetlendirmekle kalmamış, ilerleyen zamanda politikaya atılmasına ve milletine hizmet etmesine de vesile olmuştur. Kırgız halkının ve Türk dünyasının sorunlarına kayıtsız kalamayan Aytmatov, ömrü boyunca milletine pek çok alanda hizmet etmeye çalışmıştır. Kısa sürede hem Türk dünyasında hem de dünya çapında tanınan Aytmatov, aynı zamanda Türk Dünyasının ortak bir değeri haline gelmiştir. Bu husus Aytmatov’un birleştirici ve barışçıl özelliklerini de ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışmada Cengiz Aytmatov’un hayatı ve eserleri, Türk Dünyası ortak tarihi ve kültürüne olan katkı bağlamında incelenecektir. Aynı zamanda Aytmatov’un Türk Dünyası’ndaki siyasal ve toplumsal rolü değerlendirilecektir.
Chingiz Aytmatov is one of the important figures Kyrgyzstan has produced and grew up in the atmosphere of the Joseph Stalin era. He served his country and addressed the common problems of the Turkic world by reflecting the difficulties of the Soviet system and the culture of the Kyrgyz people in his works. He also gained worldwide fame by writing about the hardships of that atmosphere. His father, Törekul Aytmatov, was one of the intellectuals executed by firing squad by the Soviet Union, and Aytmatov grew up experiencing the negativity of the Soviet Union. This not only strengthened his writing but also led him to enter politics and serve his nation. Unable to remain indifferent to the problems of the Kyrgyz people and the Turkic world, Aytmatov strived to serve his nation in many areas throughout his life. Quickly gaining recognition both within the Turkic world and globally, Aytmatov has also become a shared value of the Turkic world. This highlights Aytmatov’s unifying and peaceful qualities. This study will examine Chingiz Aytmatov’s life and works in the context of his contribution to the common history and culture of the Turkic world. It will also evaluate Aytmatov's political and social role within the Turkic world.
