Bu makale, Atatürk Üniversitesi’nin kuruluşundan 1988 yılına kadar Erzurum ili ve çevresinde yapılan sosyoloji araştırmalarını incelemektedir. 1988 öncesinde üniversitede görev yapan sosyologlar arasında Orhan Türkdoğan, Altan Eserpek, Eyüp Kemerlioğlu ve Beşir Atalay bulunmaktadır. Türkdoğan, dört araştırmasında doğum kontrolüne yönelik tutumları, geleneksel ve modern tıp karşısındaki yaklaşımları, gecekondulaşma nedenlerini ve alt kültür özelliklerini, ayrıca sosyal tabakalar ile siyasal bilinçlenme ilişkisini ele almıştır. Eserpek, iki çalışmasında dağ ve ova köylerinde sosyal değişmenin boyutlarını ve çok eşlilik olgusunu incelemiştir. Kemerlioğlu, Erzurum’un sosyal tabakalaşma yapısını ve mesleğin bu yapıdaki rolünü araştırmıştır. Atalay ise kırsal kesimde sosyal değişmenin gençlik üzerindeki etkilerini ve kuşaklar arası kültürel çatışmayı ortaya koymuştur. Bu çalışmalar, Erzurum’un sosyolojik yapısına dair önemli veriler sunmaktadır.
This article examines sociological research conducted in Erzurum and its surroundings from the establishment of Atatürk University until 1988. Before 1988, sociologists working at the university included Orhan Türkdoğan, Altan Eserpek, Eyüp Kemerlioğlu, and Beşir Atalay. Türkdoğan carried out four studies focusing on attitudes toward birth control, approaches to traditional and modern medicine, causes of squatter settlements and subculture characteristics, and the relationship between social strata and political awareness. Eserpek conducted two studies on the dimensions of social change in mountain and plain villages and the phenomenon of polygamy, exploring its socio-cultural causes. Kemerlioğlu investigated Erzurum’s social stratification and the role of occupation in shaping this structure. Atalay examined the impact of social change on rural youth and the cultural conflict between generations. These studies provide significant insights into the sociological structure of Erzurum.
