Sinema, içerisinde daima farklı disiplinlerden ögeler barından bir sanat dalı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu disiplinlerin arasında edebiyat, barındırmış olduğu hikâyelerle sinemaya oldukça fazla materyal sunan bir alan olarak baş göstermektedir. Günümüzde sinema ve edebiyat iç içe geçmiş iki alan olarak boy gösterirken, edebiyattan sinemaya uyarlanmış film sayısı da oldukça fazladır. Rus Edebiyatı, ortaya koymuş olduğu psikolojik yönü ağır basan eserlerle dünya edebiyatında daima adından söz ettirmiştir. Bu edebiyatın en önemli yazarlarından olan Dostoyevski; psikolojik, sosyolojik ve döneminin sosyo-politik yapısını yansıtan eserleriyle ön plana çıkmıştır. Yeraltından Notlar çalışması kendi iç dünyasına ışık tuttuğu kadar günümüz modern insanın da eseri okuduğunda kendinden bir şeyler bulabildiği nadir eserlerden birisidir. Bu çalışmada; Dostoyevski’nin Yeraltından Notlar eseri ile beyazperdeye serbest uyarlaması olarak yansıyan Zeki Demirkubuz’un Yeraltı filmi birlikte analiz edilerek; eserlerin felsefi, psikolojik, sosyolojik ve sosyo-politik yönlerine değinilecektir. Tüm bu açıklamalar bağlamında sinema ve edebiyatın ne denli iç içe olduğu gösterilmeye çalışılarak, yeraltı insanının dünyasına ışık tutulmaya çalışılacaktır.
Cinema consistently emerges as an art form that encompasses elements from various disciplines. Among these, literature stands out as a prominent field that offers a wealth of material to cinema through its narratives. Today, cinema and literature appear as two closely intertwined domains, and the number of films adapted from literary works is considerable. Russian literature has long been recognized in world literature for its works with a strong psychological dimension. One of its most prominent authors, Dostoyevsky, stands out with his writings that reflect psychological, sociological, and the socio-political structure of his era. Notes from Underground is one of the rare works that not only sheds light on the author’s inner world but also allows the modern reader to find aspects of themselves within the text. This study analyzes Dostoyevsky’s Notes from Underground alongside its loose cinematic adaptation, Inside, directed by Zeki Demirkubuz. The analysis addresses the philosophical, psychological, sociological, and socio-political dimensions of both works. In doing so, the study aims to demonstrate the extent to which cinema and literature are intertwined, while shedding light on the world of the underground man.
