ÖZ: Varlık alanındaki her özne, çağını kendi imgesiyle mühürleme eğilimindedir; bu bağlamda uygarlık tarihi, insanın kendi suretini evrenin merkezine kazıdığı bir narsisizm öyküsüdür. Binlerce yıl sanat, edebiyat ve sinema bu antroposantrik anlatıyı kutsamıştır. Ancak bugün posthümanizm, insanın biyolojik ve metafizik tahtından indirildiği bir süreci duyururken; sanat, bu dönüşümün estetik aracına dönüşmüştür. Fırça darbeleri kusursuz beden yerine algoritmaların geometrisini ve siborgun parçalanmış kimliğini; sinema ise insanın duygu tekelini yapay zekaya devredişini resmetmektedir. Bu çalışma, hümanist uygarlığın "sabit insan" tanımının girdiği ontolojik krizi temel araştırma problemi olarak ele almaktadır. Sanatın insan-merkezli kibrin çözülme sürecini nasıl yönettiğini analiz etmeyi amaçlayan bu inceleme; posthümanist kuramsal çerçeve ile eserleri karşılıklı okumaya dayalı çözümlemeci bir yöntem benimsemektedir. Çalışmanın ana sonuçları, sanatta yaratıcılığın algoritmalara devredilmesinin insanın eşsizlik iddiasını nihayete erdirdiğini göstermektedir. Bu bağlamda, gelecekteki çalışmaların insan-makine dolayımıyla gelişen yeni ontolojik öznelliklere ve bu sürecin getirdiği post-dijital estetik formlara odaklanması önerilmektedir.
ABSTRACT: Every subject in the realm of existence tends to seal its era with its own image; in this context, the history of civilization is a narrative of narcissism in which humanity has carved its own likeness into the center of the universe. For millennia, art, literature, and cinema have sanctified this anthropocentric narrative. However, while posthumanism today heralds a process in which the human is dethroned from their biological and metaphysical seat, art has transformed into the aesthetic medium of this transition. Instead of the "perfect body," brushstrokes now depict the geometry of algorithms and the fragmented identity of the cyborg, while cinema portrays the transfer of the human monopoly on emotion to artificial intelligence.
This study addresses the ontological crisis of humanist civilization’s definition of the "stable human" as its primary research problem. Aiming to analyze how art manages the dissolution of anthropocentric hubris, this inquiry adopts an analytical method based on a reciprocal reading of artworks within a posthumanist theoretical framework. The core findings of the study demonstrate that the delegation of creativity to algorithms in art marks the end of the human claim to uniqueness. In this regard, it is recommended that future research focus on the new ontological subjectivities developing through human-machine mediation and the post-digital aesthetic forms emerging from this process.
