Bu çalışmada Osmanlı’da II. Meşrutiyet’in ilan edildiği yılda, 1908 yılında doğmuş, Osmanlı İmparatorluğu’nun parçalanmasından Cumhuriyet’in ilanına giden süreci biri ülke içinde diğeri dışında yaşamış, Cumhuriyet dönemi Türkiye’sinde ortaya çıkan sosyo-kültürel problemler üzerine çözüm üretmeye çalışmış iki Türk sosyoloğunun görüşleri ele alınmıştır. Mümtaz Turhan ve Niyazi Berkes birbirine yakın yıllarda akademik eğitimlerini almış ve yayınlarıyla Türk düşünce tarihinde yer almaya başlamışlardır. Turhan da Berkes de Batılılaşma konusunu değerlendirirken ve bu konudaki başarı ve başarısızlıkları ele alırken Türk toplumuna disiplinlerarası ve bütüncü yaklaşımla ve tarihi perspektifle bakmışlardır. XVIII. Yüzyıldan Cumhuriyet’e kadar Türk sosyo-kültürel yapısında gerçekleştirilen reformları benzer bir çizgide, tarihî süreklilik içerisinde açıklamışlar; Cumhuriyet dönemi inkılaplarının/devrimlerinin bu devamlılığın bir sonucu olduğunu ifade etmişlerdir. Mümtaz Turhan’ın görüşleri Türk sosyolojisinde Millet İnşa Edici Sosyoloji Ekolü üzerinde, Berkes’in görüşleri ise Ankara Ekolü’ne mensup sosyologlar üzerinde etkili olmuştur.
In this study has been studied the views of two Turkish sociologists, who were born in 1908, the year of the declaration of the Constitutional Monarchy in the Ottoman Empire and who experienced the same socio-cultural problems, one inside the country and the other outside the country, and tried to find solutions to these problems were discussed. Mümtaz Turhan and Niyazi Berkes received their academic education in close proximity to each other and began to take part in the history of Turkish thought with their publications. While evaluating the issue of Westernization and discussing the successes and failures on this issue, both Turhan and Berkes looked at Turkish society with an interdisciplinary and holistic approach and historical perspective. XVIII. They explained the reforms carried out in the Turkish socio-cultural structure from the 19th century to the Republic in a similar line, within historical continuity.Mümtaz Turhan's views were influential on the nation-building school of sociology in Turkish sociology, and Berkes's views were influential on sociologists belonging to the Ankara School.
